Male i wielkie podroze.

Wędrowanie to zajęcie, które jest bliskie człowiekowi od samego początku cywilizacji. Dzięki niemu ludzkość mogła w dużym stopniu rozwinąć się poprzez odkrywanie nowych lądów i obszarów, a każdy z nas z osobna ma szanse na poznanie odległych kultur i egzotycznych zakątków świata. Bycie w drodze nie zawsze jest jednak przyjemnością wybraną przez człowieka z własnej woli, ponieważ niekiedy może okazać się przymusem spowodowanym przez takie czynniki jak np. bezdomność, brak pracy czy odrzucenie ze strony społeczeństwa. Niezależnie od przyczyn i konsekwencji wędrówki bez wątpienia można więc stwierdzić, że nierzadko życie człowieka jest podróżą, a on sam wiecznym pielgrzymem. Różne obrazy tego toposu znajdujemy nie tylko w życiu codziennym, ale również w literaturze, o czym będę mówić podczas dzisiejszego wystąpienia. W jego trakcie zamierzam przedstawić bohaterów będących w drodze, historie ich podróży oraz sposób funkcjonowania motywu wędrówki. Motyw podróży pojawia się już w Biblii i odnosi się do wędrówki Izraelitów przez pustynię. Konieczność zorganizowana wielkiej podróży całego narodu wynikła z prześladowań, z jakimi spotykali się jego przedstawiciele w Egipcie. Władze państwa uznały bowiem, że liczba Izraelitów jest zbyt duża, a ich siła zbyt potężna, dlatego postanowiono zabijać każde nowonarodzone dziecko. Aby nie dopuścić do wymordowania narodu, Mojżesz został wybrany przez Boga jako jego przewodnik, mający opiekować się nim podczas podróży do Ziemi Obiecanej. W końcu udało się Izraelitom wyruszyć w drogę po wielu problemach ze strony Faraona z uzyskaniem zgody na opuszczenie Egiptu. Wielusettysięczna gromada ludzi, mimo pozwolenia ścigana była przez nienawistnych Egipcjan i odpierała ich atak za sprawą wstawiennictwa Boga, który zesłał na nich śmiercionośne fale. Kolejny raz zaopiekował się narodem wybranym w trakcie wędrówki przez pustynię, kiedy osłodził wodę i zesłał pożywienie. Ofiarowując Izraelitom pomoc, Bóg zarazem stawiał wobec nich wymagania moralne, czego dowód stanowi zesłanie Dekalogu. Ostatecznie podróż kończy się sukcesem i prowadzeni przez Mojżesza ludzie docierają do Ziemi Obiecanej. Widać zatem, że w tym przypadku mamy do czynienia z podróżą ujętą w sposób dosłowny, jako wielodniową tułaczkę narodu, jak i metaforycznym, odnoszącym się do podróży w sensie duchowym, pozwalającej na dojrzenie do bycia narodem wybranym, którym opiekuje się Bóg. Wędrówka Izraelitów pokazuje, że ze strony Boga pokrzywdzeni ludzie – bo taki był gnębiony przez Egipcjan naród mojżeszowy – mogą liczyć na wstawiennictwo, jeżeli wykażą wobec Niego lojalność i posłuszeństwo. Jak pokazują te teorie, motyw podróży funkcjonuje w zyciu na różne sposoby; raz jest to wędrówka dosłowna, polegająca na przemieszczaniu się z miejsca na miejsce, a innym razem metaforyczna podróż w głąb siebie. Za sprawą wędrówek ludzie poznają samych siebie, otaczający ich świat i osiągają ideały, do których dążyli przez całe życie. Podróże pozwalają im dojrzeć i spojrzeć w głąb siebie, zaś motyw wędrówki stanowi sposób na ukazanie określonych postaw, wartości i ideałów w Naszym zyciu.